Προσαρμογή από το Έντυπο ∆εδομένων του Αμερικανικού Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας και των Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη των Νόσων   (CDC, www.cdc.gov/actearly)

 Ορόσημα ανάπτυξης έως 12 μηνών

Κοινωνική και Συναισθηματική Ανάπτυξη

• Ντροπαλό ή ανήσυχο με τους ξένους
• Κλαίει όταν η μαμά ή ο μπαμπάς φεύγει
• Του αρέσει να μιμείται ανθρώπους στο παιχνίδι του
• ∆είχνει ειδικό ενδιαφέρον για ορισμένους ανθρώπους και παιχνίδια
• ∆οκιμάζει την  ανταπόκριση  των  γονέων  του  στις  αντιδράσεις  του  κατά  τη διάρκεια της σίτισης
• Μπορεί να είναι φοβισμένο σε μερικές περιπτώσεις
• Προτιμά τη μητέρα του και/ ή το άτομο που το φροντίζει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλον
• Επαναλαμβάνει ήχους και χειρονομίες για να τραβήξει την προσοχή
• Απλώνει το χέρι ή το πόδι για να βοηθήσει όταν το ντύνουν

Αντίληψη

• Εξερευνά αντικείμενα   με   πολλούς   διαφορετικούς   τρόπους   (κουνώντας, χτυπώντας, πετώντας, ρίχνοντας)
• Βρίσκει εύκολα κρυμμένα αντικείμενα
• ∆είχνει τη σωστή εικόνα όταν κάποιος την έχει ονομάσει
• Μιμείται τις χειρονομίες
• Ξεκινά να χρησιμοποιεί σωστά τα αντικείμενα (πίνει με το ποτήρι, βουρτσίζει τα μαλλιά, παίρνει τηλέφωνο, ακούει από το ακουστικό)

Γλώσσα

• ∆ίνει μεγάλη προσοχή στην ομιλία
• Ανταποκρίνεται στις απλές λεκτικές εντολές
• Ανταποκρίνεται στο «όχι»
• Χρησιμοποιεί απλές χειρονομίες, όπως κούνημα του κεφαλιού για το «όχι»
• Βαβίζει με κυμάτισμα της φωνής (αλλαγές στον τόνο)
• Λέει «μπαμπά» και «μαμά»
• Χρησιμοποιεί επιφωνήματα, όπως «ωωω!»
• Προσπαθεί να μιμηθεί λέξεις

Κινητικότητα

• Κάθεται χωρίς βοήθεια
• Μπουσουλάει μπροστά με την κοιλιά
• Στέκεται στα τέσσερα με τα χέρια και τα γόνατα
• Περπατάει με τα χέρια και τα γόνατα
• Εναλλάσσει στάσεις, από  την  καθιστική,  μπουσουλάει  ή  γυρίζει  μπρούμυτα (ακουμπάει με το στομάχι)
• Σηκώνεται όρθιο
• Περπατάει κρατώντας σφιχτά τα έπιπλα
• Στέκεται όρθιο στιγμιαία χωρίς στήριξη
• Μπορεί να κάνει δύο με τρία βήματα χωρίς στήριξη

∆εξιότητες των Χεριών και των ∆ακτύλων

• Χρησιμοποιεί διπολική λαβή (πιάνει με τα δύο δάκτυλα)
• Χτυπά δυνατά δύο αντικείμενα μαζί
• Βάζει αντικείμενα σε δοχεία
• ∆ίνει οικειοθελώς τα αντικείμενα
• ∆είχνει με το δείχτη
• Προσπαθεί να μιμηθεί ότι γράφει γρήγορα- μουντζουρώνει

(Προσαρμογή από το CΑRING FOR YOUR BABY AND YOUNG CHILD: BIRTH TO AGE 5 των Steven Shelov, Robert E.Hannermann, © 1991, 1993, 1998, 2004 από την American Academy of Pediatrics)

Μονάδα Αναπτυξιακής & Συμπεριφορικής Παιδιατρικής, Α΄ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκ. Παίδων «Η Αγία Σοφία», Χωρέμειο Ερευν. Εργαστήριο